پیام خیابان و پاسخ مردم به معادله «تهدید و گفتگو»

امروز چهل وهفتمین بهار انقلاب در حالی برگزار شد که نگاه‌ ها از آن سوی مرزها و این سو به خیابان‌های ایران دوخته شده بود.خبرنگاری که میان مردم راه می‌رفت، شاید ساده‌ترین سؤال ممکن را می‌پرسید: چرا آمدید؟ با چه انگیزه ای؟ اما پاسخ‌ها، ساده نبود. این گزارش، صدای همان پاسخ‌هاست؛ در قالب یک تحلیل روایی از یک رویداد زنده.

چرا آمدید؟از انگیزه فردی تا اراده ملی

وقتی پای صحبت مردم می‌نشینی، کمتر کسی از تکلیف خشک و خالی حرف می‌زند. روایت‌ها مهم تر از این حرف‌هاست.

یک کارگر ساده میانسال با زبان محلی در پاسخ به سوال خبرنگار ما می‌گوید: آمدم بگویم سنگ به شکم می‌بندم، خاک می‌خورم، اما خاک نمی‌دهم.

این نگاه، انگیزه شرکت‌کنندگان را فراتر از یک رخداد تقویمی نشان می‌دهد! تحلیل آماری و حضور پر شور مردم در سال جاری نیز این معنا را تأیید می‌کند.آماری که نشان می‌دهد مردم نه صرفاً برای تکرار یک سنت، که برای ثبت یک موضع‌گیری مهم به خیابان آمده اند.

 آیا حضور تأثیر دارد؟ از مذاکره تا معادله قدرت

اما سؤال کلیدی‌تر اینجاست: این حضور انبوه، چه تأثیری بر معادلات دشمن دارد؟ برای پاسخ به این سؤال باید به نیمه شب قبل از راهپیمایی سفر کرد؛ جایی که تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران و سناریوی جنگ، محور تحلیل‌های رسانه‌های بین‌المللی بود.

تحلیل‌گران مسائل منطقه ، قطعاً روز بعد خواهند نوشت که راهپیمایی ۲۲ بهمن مستقیماً بر محاسبات کاخ سفید اثر گذاشت. در شرایطی که ترامپ دو گزینه «جنگ» و «دیپلماسی» را هم‌زمان روی میز نگه داشته بود، حضور میلیونی مردم یک معادله را تکمیل کرد: بازدارندگی .

لذا اگر دشمن تصور کند با ناو و جنگنده می‌تواند مردم ایران را از صحنه خارج کند، سخت در اشتباه است. بنابراین، تأثیر این حضور را باید در ناامیدی دشمن از تغییر معادلات از طریق فشار جستجو کرد؛ معنایی که رهبر انقلاب نیز دو روز قبل از راهپیمایی بر آن تأکید کرده بودند.

پاسخ خیابان به تهدید جنگ

در میان راهپیمایان، شعارها جهت‌دار بود. از شعار سنتی مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل تا جمله‌های خودمانی‌تر .

پیام مردم به دشمنان چندوجهی بود؛ وجه اول: وحدت. سخنان رئیس‌جمهور در تجمع امسال نشان داد که قوا بر انسجام داخلی به عنوان سپر بلای کشور در مقابل تهدیدات تأکید دارند.

وجه دوم: مقاومت. برخلاف جوسازی رسانه‌های معاند که سعی در القای جدایی مردم از حاکمیت داشتند، تصاویر پخش‌شده از رسانه‌های بین‌المللی نظیر رویترز و الجزیره، نشان‌دهنده همبستگی ملی و پایگاه اجتماعی مستحکم نظام بود.

وجه سوم: آمادگی. پیام ضمنی جمعیت این بود که گزینه جنگ، هزینه‌ای دارد که آمریکا توانایی پرداخت آن را نخواهد داشت.

حادثه ۱۸ و۱۹ دی و جوسازی معاندان

بخش قابل تأملی از تحلیل سیاسی روز، به حادثه ۱۸ و۱۹ دی ماه بازمی‌گشت. رئیس‌جمهور در سخنرانی ۲۲ بهمن به صراحت به این واقعه اشاره کرد و آن را غم بزرگی برای کشور دانست که دشمنان از آن برای شایعه‌ پراکنی و ایجاد شکاف استفاده کردند. لذا فضای راهپیمایی امسال نشان داد که مردم بین «اعتراض» و «توطئه» تمایز قائل می‌شوند.

تحلیل‌ها حاکی از آن است که رسانه‌های معاند تلاش داشتند از دل این حادثه، یک نافرمانی مدنی بسازند.اما راهپیمایی ۲۲ بهمن، که تنها یک ماه پس از آن رویداد رخ داد، با حضور میلیونی خود نشان داد که داستان فرق می‌کند.

یک فعال رسانه‌ای در تحلیل خود نوشت: اگر ترامپ و نتانیاهو به دنبال آشوب‌های دیگری در ایران بودند، راهپیمایی ۲۲ بهمن به آنها نشان داد که حضور سرمایه اجتماعی نظام ، رویایی با خیال‌های خام آنان است و همین جاست که این روایت به پایان می رسد.